Humaan biomonitoringsonderzoek in PFAS-typegebieden, o.a. Kortemark en Rumbeke (Roeselare)

Deze beleidsnota bespreekt de afwegingen voor het uitvoeren van humaan biomonitoringsonderzoek (HBM-onderzoek) naar PFAS (per- en polyfluoralkylstoffen) in specifieke risicogebieden in Vlaanderen. De aanleiding is de toenemende maatschappelijke bezorgdheid over de aanwezigheid van PFAS in het milieu en in het menselijk lichaam. In West-Vlaanderen zaten Kortemark en Rumbeke (Roeselare) in de onderzochte gebeiden.

Opdrachtgever was de Vlaamse minister van Welzijn, Volksgezondheid en Gezin. In een …

Deze beleidsnota bespreekt de afwegingen voor het uitvoeren van humaan biomonitoringsonderzoek (HBM-onderzoek) naar PFAS (per- en polyfluoralkylstoffen) in specifieke risicogebieden in Vlaanderen. De aanleiding is de toenemende maatschappelijke bezorgdheid over de aanwezigheid van PFAS in het milieu en in het menselijk lichaam. In West-Vlaanderen zaten Kortemark en Rumbeke (Roeselare) in de onderzochte gebeiden.

Opdrachtgever was de Vlaamse minister van Welzijn, Volksgezondheid en Gezin. In een gefaseerde aanpak werd eerst een vooronderzoek uitgevoerd naar potentiële PFAS-typegebieden, gevolgd door een evaluatie van de geschiktheid van deze gebieden voor HBM-onderzoek. Uiteindelijk besloot het Departement Zorg geen HBM-onderzoek op te starten, maar in te zetten op bijkomende milieumetingen zoals in eieren en huisstof.

De evaluatie gebeurde aan de hand van vier doelen:

• Zorginhoudelijk: Er is geen behandeling mogelijk voor PFAS in het lichaam, en metingen bieden weinig houvast voor individuele gezondheidszorg.

• Maatschappelijk: HBM-onderzoek vermindert de bezorgdheid niet, aangezien resultaten moeilijk te herleiden zijn tot specifieke blootstellingsbronnen.

• Beleidsmatig: HBM-onderzoek is enkel zinvol als er een actieve verspreidingsbron is die aangepakt kan worden. In de meeste gevallen zijn bestaande milieumetingen voldoende.

• Wetenschappelijk: Alleen in een beperkt aantal gemeenten (waaronder Ronse) is er een potentieel wetenschappelijke meerwaarde.

Uit het rapport blijkt dat in 8 van de 20 onderzochte gemeenten sprake is van een actieve PFAS-bron. Toch wordt HBM-onderzoek slechts in één geval (Ronse) als wetenschappelijk en beleidsmatig relevant beschouwd. In andere gevallen zijn bestaande of geplande milieumetingen afdoende. Er wordt dan ook de voorkeur gegeven aan het verzamelen van bijkomende gegevens over blootstelling via eieren, bodem, stof en lucht.

De publicatie benadrukt dat PFAS-blootstelling best via milieumetingen in kaart wordt gebracht, eerder dan via bloedanalyses die weinig beleidswaarde hebben zonder bijhorende context.