AI-geletterdheid in de werkcontext: competenties en meetinstrumenten voor Vlaanderen

Artificiële intelligentie (AI) is niet langer een ver-van-mijn-bed-show, maar maakt steeds meer deel uit van de dagelijkse praktijk in sectoren zoals zorg, onderwijs en bedrijfsvoering. Om AI op een verantwoorde manier te kunnen gebruiken, is het noodzakelijk dat werknemers en beleidsmakers over voldoende AI-geletterdheid beschikken. Deze publicatie biedt een overzicht van hoe dat begrip vandaag wordt ingevuld en gemeten.

AI-geletterdheid verwijst naar de combinatie van kennis, vaardigheden en a…

Artificiële intelligentie (AI) is niet langer een ver-van-mijn-bed-show, maar maakt steeds meer deel uit van de dagelijkse praktijk in sectoren zoals zorg, onderwijs en bedrijfsvoering. Om AI op een verantwoorde manier te kunnen gebruiken, is het noodzakelijk dat werknemers en beleidsmakers over voldoende AI-geletterdheid beschikken. Deze publicatie biedt een overzicht van hoe dat begrip vandaag wordt ingevuld en gemeten.

AI-geletterdheid verwijst naar de combinatie van kennis, vaardigheden en attitudes die nodig zijn om AI-systemen kritisch te begrijpen, toe te passen en te beoordelen. Het begrip gaat dus verder dan louter technische kennis. Het gaat ook over inzicht in maatschappelijke en ethische implicaties, zoals de impact van AI op besluitvorming, privacy of gelijke behandeling.

De auteurs maken duidelijk dat AI-geletterdheid niet losstaat van andere vormen van geletterdheid, zoals digitale, data-, computationele en mediageletterdheid. Integendeel, het bouwt hierop voort en voegt een specifieke laag toe rond het omgaan met intelligente systemen. AI-geletterdheid wordt bovendien sterk bepaald door de context: wat iemand moet weten of kunnen verschilt per sector, organisatie en functie. Zo heeft een HR-medewerker andere competenties nodig dan een AI-ontwikkelaar of een leidinggevende.

In de publicatie worden ook recente definities en theoretische kaders vergeleken, waaronder die van Europese instellingen en academische onderzoekers. AI-geletterdheid wordt daarbij meestal benaderd als een individuele competentie, al groeit de aandacht voor bredere organisatorische en maatschappelijke omgevingen waarin AI wordt ingezet.

Een tweede luik van het rapport gaat in op het meten van AI-geletterdheid. Verschillende meetinstrumenten worden besproken, waaronder kennistesten en zelfbeoordelingsschalen. Elk meetkader legt andere accenten: sommige richten zich op objectieve kennis, andere op attitudes of zelfvertrouwen in het omgaan met AI. Ook hier blijkt hoe complex het onderwerp is, en hoe belangrijk het is om rekening te houden met verschillen tussen sectoren, functies en gebruikersniveaus.

Ten slotte stellen de auteurs een eigen definitie voor, waarin AI-geletterdheid wordt opgesplitst in vier lagen: algemeen, domeinspecifiek, dienstspecifiek en functiespecifiek. Deze indeling helpt organisaties om gerichter te werken aan opleiding en bewustmaking, afgestemd op de noden van hun medewerkers.

Deze tekst is gebaseerd op de originele bron en tot stand gekomen met inzet van AI-technologie. Controleer bij twijfel en hergebruik de bron voor juistheid en actualiteit.