Gemeenten worstelen met complexe RUP-MER-procedure ondanks belofte van tijdswinst

De geïntegreerde RUP-MER-procedure, ingevoerd in 2017, moest lokale besturen toelaten om tegelijk een ruimtelijk uitvoeringsplan (RUP) op te stellen en te beoordelen of een milieueffectenrapport (MER) nodig is. De Vlaamse overheid hoopte hiermee tijd te winnen en de afstemming tussen plan en milieueffecten te verbeteren. Uit een recente evaluatie blijkt echter dat deze werkwijze op lokaal niveau niet het verhoopte resultaat oplevert.

Voor veel gemeenten blijkt de procedure te complex, duur en ti…

De geïntegreerde RUP-MER-procedure, ingevoerd in 2017, moest lokale besturen toelaten om tegelijk een ruimtelijk uitvoeringsplan (RUP) op te stellen en te beoordelen of een milieueffectenrapport (MER) nodig is. De Vlaamse overheid hoopte hiermee tijd te winnen en de afstemming tussen plan en milieueffecten te verbeteren. Uit een recente evaluatie blijkt echter dat deze werkwijze op lokaal niveau niet het verhoopte resultaat oplevert.

Voor veel gemeenten blijkt de procedure te complex, duur en tijdrovend. Ze kampen met een gebrek aan expertise en capaciteit om RUP’s en plan-MER’s zelf te beoordelen of op te volgen. Dat is opmerkelijk, aangezien lokale besturen verantwoordelijk zijn voor 85% van de RUP’s, waarvan het merendeel eenvoudige dossiers betreft. Bovendien verloopt de samenwerking met de Vlaamse administratie moeizaam: gemeenten moeten vaak lang wachten op screeningsbeslissingen of krijgen standaardadviezen. Ook blijven betrokken instanties geregeld afwezig tijdens plenaire vergaderingen, wat de kwaliteit van de besluitvorming bemoeilijkt.

De Vlaamse overheid erkent de tekortkomingen en voert vanaf 1 december een wijziging door. Voortaan beslist het planteam dat het RUP opstelt zelf of een volwaardig milieueffectenrapport vereist is, na advies van het Vlaams Expertisecentrum MER. Deze aanpassing geeft lokale besturen meer verantwoordelijkheid, maar ook meer risico op foutieve inschattingen. De evaluatie benadrukt dan ook het belang van goed onderbouwde en tijdige adviezen vanuit het Expertisecentrum om gemeenten te ondersteunen in hun ruimtelijke planning.

Deze tekst kwam tot stand in interactie met AI.