Beleidsadvies: Impact van zonevreemde functiewijzigingen op landbouwgebied in Vlaanderen

Deze beleidsnota onderzoekt de toenemende druk op de Vlaamse landbouwruimte door zonevreemde functiewijzigingen, zoals bewoning of niet-agrarische bedrijvigheid in hoeves die hun oorspronkelijke landbouwfunctie verloren hebben. Hoewel deze wijzigingen vaak beperkt lijken tot bestaande gebouwen, gaan ze vaak gepaard met bijkomend privaat grondgebruik en verharding, wat leidt tot een sluipende verstedelijking van het platteland.

De analyse toont aan dat dit geen optelsom is van individuele dossier…

Deze beleidsnota onderzoekt de toenemende druk op de Vlaamse landbouwruimte door zonevreemde functiewijzigingen, zoals bewoning of niet-agrarische bedrijvigheid in hoeves die hun oorspronkelijke landbouwfunctie verloren hebben. Hoewel deze wijzigingen vaak beperkt lijken tot bestaande gebouwen, gaan ze vaak gepaard met bijkomend privaat grondgebruik en verharding, wat leidt tot een sluipende verstedelijking van het platteland.

De analyse toont aan dat dit geen optelsom is van individuele dossiers, maar het resultaat van samenlopende landbouw-, vastgoed- en beleidsdynamieken. Vlaanderen kende de afgelopen decennia een sterke daling van het aantal actieve landbouwers en een structurele uitstroom van landbouwbedrijven, wat leidde tot een aanzienlijk aantal vrijgekomen hoeves. Tegelijk blijven jonge landbouwers moeilijk toegang krijgen tot geschikte locaties.

Het huidige beleid biedt onvoldoende houvast. Er is nood aan een strategisch kader dat agrarisch hergebruik stimuleert, zonevreemde functies strikt beoordeelt op ruimtelijke impact en sloop en ontharding erkent als volwaardige beleidsopties. De nota formuleert vijf concrete adviezen om landbouw, open ruimte en maatschappelijke noden in balans te brengen. Daarbij wordt gepleit voor een toekomstgericht beleid dat elk vrijgekomen agrarisch patrimonium voorziet van een haalbaar toekomstperspectief.