Agreement on Biodiversity Beyond National Jurisdiction (BBNJ): VN-Oceaanverdrag voor bescherming van de volle zee

Dit internationale akkoord, goedgekeurd binnen de Verenigde Naties in 2023, vult het Zeerechtverdrag van de Verenigde Naties (UNCLOS) aan en heeft als doel de bescherming en het duurzaam gebruik van mariene biologische diversiteit in gebieden buiten de nationale jurisdictie. Het gaat om de volle zee en de internationale zeebodem, waar tot nu toe geen geïntegreerd wereldwijd beheerkader bestond.

Het akkoord legt een juridisch bindend kader vast voor vier grote thematische pijlers. Een eerste pijl…

Dit internationale akkoord, goedgekeurd binnen de Verenigde Naties in 2023, vult het Zeerechtverdrag van de Verenigde Naties (UNCLOS) aan en heeft als doel de bescherming en het duurzaam gebruik van mariene biologische diversiteit in gebieden buiten de nationale jurisdictie. Het gaat om de volle zee en de internationale zeebodem, waar tot nu toe geen geïntegreerd wereldwijd beheerkader bestond.

Het akkoord legt een juridisch bindend kader vast voor vier grote thematische pijlers. Een eerste pijler betreft mariene genetische rijkdommen, inclusief digitale sequentie-informatie, en de eerlijke en billijke verdeling van voordelen die voortvloeien uit het gebruik ervan. Hierbij wordt expliciet aandacht besteed aan niet-monetaire voordelen zoals toegang tot data, wetenschappelijke samenwerking, capaciteitsopbouw en technologieoverdracht, evenals aan mogelijke financiële bijdragen bij commercialisering.

Een tweede pijler focust op gebiedsgerichte beheersinstrumenten, waaronder mariene beschermde gebieden op volle zee. Het akkoord beschrijft procedures voor de identificatie, voorstelvorming, besluitvorming, monitoring en herziening van dergelijke gebieden, met aandacht voor wetenschappelijke onderbouwing, consultatie van staten en betrokken organisaties, en samenhang met bestaande internationale en regionale structuren.

De derde pijler betreft milieueffectbeoordelingen voor geplande activiteiten die mogelijk schadelijke effecten hebben op het mariene milieu buiten nationale jurisdictie. Het akkoord verduidelijkt wanneer en hoe dergelijke beoordelingen moeten gebeuren, hoe cumulatieve effecten worden meegenomen en hoe transparantie en rapportering worden georganiseerd.

Een vierde pijler richt zich op capaciteitsopbouw en de overdracht van mariene technologie, met bijzondere aandacht voor ontwikkelingslanden, kleine eilandstaten en landen zonder zeehaven. Dit moet bijdragen aan een meer evenwichtige mondiale deelname aan onderzoek, beheer en bescherming van de oceaan.

Het akkoord benadrukt internationale samenwerking, het voorzorgsbeginsel, het ecosysteembenadering en het gebruik van de best beschikbare wetenschappelijke kennis.