Visienota 'Van digitale kloof naar digitale verbinding': digitale transformatie en cultuurbeleid in Vlaanderen

Deze visienota schetst het beleidskader voor de digitale transformatie van de Vlaamse cultuursector tijdens de huidige legislatuur. De Vlaamse Regering keurt hiermee een richtinggevend document goed dat digitale technologie benadert als een middel om live cultuurbeleving te versterken, te verbreden en inclusiever te maken, en niet als een doel op zich. De nota bouwt voort op eerdere beleidslijnen en vormt een samenhangend geheel met lopende en toekomstige visietrajecten binnen het cultuurbeleid.…

Deze visienota schetst het beleidskader voor de digitale transformatie van de Vlaamse cultuursector tijdens de huidige legislatuur. De Vlaamse Regering keurt hiermee een richtinggevend document goed dat digitale technologie benadert als een middel om live cultuurbeleving te versterken, te verbreden en inclusiever te maken, en niet als een doel op zich. De nota bouwt voort op eerdere beleidslijnen en vormt een samenhangend geheel met lopende en toekomstige visietrajecten binnen het cultuurbeleid.

De tekst vertrekt vanuit de vaststelling dat digitalisering een groeiende impact heeft op cultuurcreatie, -beleving en -verspreiding, maar tegelijk bestaande ongelijkheden kan verdiepen. De coronapandemie versnelde digitale initiatieven in de cultuursector, maar maakte ook duidelijk dat digitale formats vooral een reeds bereikt publiek aanspraken en dat structurele drempels bleven bestaan. Nieuwe technologieën, zoals artificiële intelligentie, bieden kansen voor innovatie en efficiëntie, maar brengen ook sociale, ethische en ecologische risico’s met zich mee.

Het beleid kiest daarom expliciet voor live, fysieke cultuurbeleving als hefboom voor gelijke kansen, welzijn en maatschappelijke verbinding. Digitale toepassingen moeten deze beleving ondersteunen, onder meer door publiekswerking te versterken, processen efficiënter te organiseren en participatie te verbreden. In dat kader worden publieke waarden zoals inclusie, privacy, openheid, duurzaamheid en transparantie centraal geplaatst in de ontwikkeling van digitale infrastructuur.

De visienota formuleert zes beleidsprincipes: live cultuurbeleving centraal, publieke waarden en infrastructuur, samenwerking en solidariteit, subsidiariteit, complementariteit en gedeelde verantwoordelijkheid tussen bestuursniveaus. Vlaanderen neemt hierbij een regierol op via de digitale kernorganisaties Cultuurconnect, meemoo en publiq, die samen instaan voor een gedeelde digitale basisinfrastructuur en ondersteuning van de sector. Lokale besturen worden geacht bij te dragen aan digitale instrumenten die hun werking ondersteunen, in verhouding tot het gebruik en de schaalvoordelen.

Tot slot benadrukt de nota het belang van afstemming met andere beleidsdomeinen en strategische kaders, zoals onderwijs, jeugd en media, en met toekomstige visienota’s voor kunsten en cultureel erfgoed. Digitale transformatie wordt zo verankerd als een structureel onderdeel van het bredere Vlaamse cultuurbeleid, zonder rechtstreekse budgettaire impact op het moment van goedkeuring.

De visienota wordt overgemaakt aan het Vlaams Parlement.