The new Clean Industrial Deal: Europese Unie – industrieel beleid, duurzaamheid, concurrentievermogen en economische weerbaarheid

Deze publicatie analyseert het nieuwe Europese industriële beleidskader, de Clean Industrial Deal, dat door de Europese Commissie werd gelanceerd in 2025. De studie kadert dit beleid historisch binnen de evolutie van het Europese industriebeleid en benadert het vanuit onderzoek naar duurzaamheidstransities. Het document is een beleidsanalytische studie en geen formeel beleidsbesluit.

De Clean Industrial Deal wordt voorgesteld als een antwoord op de verminderde concurrentiekracht van de Europese …

Deze publicatie analyseert het nieuwe Europese industriële beleidskader, de Clean Industrial Deal, dat door de Europese Commissie werd gelanceerd in 2025. De studie kadert dit beleid historisch binnen de evolutie van het Europese industriebeleid en benadert het vanuit onderzoek naar duurzaamheidstransities. Het document is een beleidsanalytische studie en geen formeel beleidsbesluit.

De Clean Industrial Deal wordt voorgesteld als een antwoord op de verminderde concurrentiekracht van de Europese Unie ten opzichte van de Verenigde Staten en China, zoals eerder gesignaleerd in het rapport van Mario Draghi over de toekomst van de Europese concurrentiekracht. Het beleidskader combineert drie centrale doelstellingen: het versterken van het concurrentievermogen, het ondersteunen van duurzaamheidstransities (met focus op klimaatneutraliteit en industriële decarbonisatie) en het vergroten van de economische en strategische weerbaarheid van de EU.

De auteur benadrukt dat deze doelstellingen zowel onderlinge versterkingen als spanningen kennen. Maatregelen die industriële groei versnellen, kunnen bijdragen aan concurrentievermogen en veerkracht, maar tegelijk risico’s inhouden voor milieu- en klimaatdoelen indien regelgeving wordt afgezwakt. Omgekeerd kunnen ambitieuze klimaatmaatregelen innovatie en nieuwe industriële activiteiten stimuleren, maar op korte termijn druk zetten op bestaande industrieën.

De studie bespreekt concrete beleidsinstrumenten zoals industriële subsidies, versnelling van vergunningen, energieprijsmaatregelen, publieke aanbestedingen en investeringen in vaardigheden en opleiding. Daarbij wordt gewezen op het belang van gerichte en richtinggevende beleidskeuzes, eerder dan louter horizontale marktmaatregelen. De auteur pleit voor een industriële beleidsmix die innovatie stimuleert, nieuwe duurzame industrieën opschaalt en tegelijk bestaande sectoren begeleidt in hun transitie.

Tot slot wordt het belang onderstreept van sterke publieke bestuurscapaciteit, beleidscoördinatie tussen Europese beleidsdomeinen en ruimte voor experimenten en leren. Volgens de studie is een samenhangend, voorspelbaar en langetermijngericht industrieel beleid noodzakelijk om de Europese economie tegelijk concurrerend, duurzaam en weerbaar te maken.