KVAB Standpunt, 2009, september: De Belgische onderzoekswereld in Europa

Deze publicatie geeft een overzicht van de toestand van het Belgische onderzoek en innovatiebeleid binnen de Europese context. Het rapport is opgesteld door de Belgian Academy Council of Applied Science (BACAS) ter voorbereiding van het Belgische voorzitterschap van de Europese Unie in 2010.

De analyse combineert een kwantitatieve evaluatie op basis van internationale statistieken met een kwalitatieve beoordeling via een bevraging van universiteiten, onderzoeksinstellingen, bedrijven en overhede…

Deze publicatie geeft een overzicht van de toestand van het Belgische onderzoek en innovatiebeleid binnen de Europese context. Het rapport is opgesteld door de Belgian Academy Council of Applied Science (BACAS) ter voorbereiding van het Belgische voorzitterschap van de Europese Unie in 2010.

De analyse combineert een kwantitatieve evaluatie op basis van internationale statistieken met een kwalitatieve beoordeling via een bevraging van universiteiten, onderzoeksinstellingen, bedrijven en overheden die betrokken zijn bij onderzoek en ontwikkeling in België. De publicatie vergelijkt de Belgische prestaties met andere Europese landen aan de hand van indicatoren zoals onderzoeksuitgaven, aantal onderzoekers, wetenschappelijke publicaties, patentaanvragen en deelname aan Europese onderzoeksprogramma’s.

Uit de cijfers blijkt dat België binnen Europa een relatief sterke positie inneemt wat betreft wetenschappelijke output, innovatieprestaties en participatie in Europese programma’s. Het aantal publicaties en patenten per inwoner ligt boven het Europese gemiddelde. Tegelijk wordt vastgesteld dat de groei van de onderzoeksfinanciering afzwakt. België haalt de Europese doelstelling om 3% van het bbp aan onderzoek en ontwikkeling te besteden niet: in 2006 bedroeg dit aandeel 1,83%.

De kwalitatieve analyse wijst op sterke punten zoals de internationaal erkende kwaliteit van het universitair onderwijs en onderzoek, federale en regionale steunmaatregelen voor onderzoek en fiscale stimuli voor onderzoekers. Daartegenover staan structurele zwaktes, waaronder de onderfinanciering van publiek onderzoek en hoger onderwijs, de versnippering van bevoegdheden over verschillende bestuursniveaus, een tekort aan vaste onderzoeksposities, beperkte mobiliteit van onderzoekers en een sterke afhankelijkheid van buitenlandse bedrijven voor private onderzoeksactiviteiten.

Het rapport sluit af met beleidsaanbevelingen gericht op een betere coördinatie tussen overheden, versterking van publieke en private onderzoeksfinanciering, aantrekkelijkere onderzoeksloopbanen en een verdere uitbouw van de Europese Onderzoeksruimte.