NBB Working Paper, 2026, 486: Internationale klimaatfinanciering en temperatuurdoelstellingen bij aanscherping van het Parijsakkoord

Deze publicatie bevat een onderzoeksrapport dat een nieuw model ontwikkelt om te berekenen tot welk eindresultaat het Parijsakkoord zou kunnen leiden indien landen hun klimaatambities systematisch zouden aanscherpen — een proces dat bekendstaat als “ratcheting up”. Het model combineert een algemene evenwichtsbenadering met unanieme internationale onderhandelingen over een mondiale koolstofbudget. Een belangrijk uitgangspunt is dat alle landen gezamenlijk een akkoord bereiken over een globale uit…

Deze publicatie bevat een onderzoeksrapport dat een nieuw model ontwikkelt om te berekenen tot welk eindresultaat het Parijsakkoord zou kunnen leiden indien landen hun klimaatambities systematisch zouden aanscherpen — een proces dat bekendstaat als “ratcheting up”. Het model combineert een algemene evenwichtsbenadering met unanieme internationale onderhandelingen over een mondiale koolstofbudget. Een belangrijk uitgangspunt is dat alle landen gezamenlijk een akkoord bereiken over een globale uitstootplafond, en dat de inkomsten uit koolstofbeprijzing verdeeld worden volgens de klimaatschade die landen ondervinden.

De auteurs tonen aan dat het mogelijk is om via een wereldwijd koolstofprijsmechanisme een temperatuurstijging te beperken tot gemiddeld 1,51°C tegen eind deze eeuw. Dit vergt een gemiddelde koolstofprijs van 320 USD per ton CO₂. Opmerkelijk is dat de bijhorende internationale transfers naar lage-inkomenslanden oplopen tot 0,8% van het wereldwijde bbp per jaar. Dit bedrag — ongeveer 2,3 biljoen USD — ligt twintig keer hoger dan de huidige klimaatfinancieringsdoelstelling van het Parijsakkoord.

Een belangrijke conclusie is dat internationale klimaatfinanciering volgens dit model progressief is: rijkere landen dragen relatief meer bij, terwijl armere landen relatief meer ontvangen. Deze transfers gebeuren zonder expliciete herverdelingsmechanismen, maar volgen automatisch uit de toewijzing op basis van klimaatschade.

Het model geeft ook robuuste resultaten bij variaties in veronderstellingen over kosten van emissiereductie, klimaatschade of klimaatgevoeligheid. Daarnaast blijkt uit vergelijking met een hypothetisch Pareto-efficiënt resultaat dat het voorgestelde akkoord niet alleen politiek haalbaar, maar ook economisch realistisch is binnen het huidige institutionele kader van het Parijsakkoord.