BBNJ-akkoord of VN-Oceaanverdrag treedt in werking voor bescherming van biodiversiteit buiten nationale wateren

Het High Seas Treaty, officieel het Agreement on Biodiversity Beyond National Jurisdiction (BBNJ), treedt op 17 januari 2026 in werking en vormt een belangrijk nieuw internationaal kader voor het beheer en de bescherming van biodiversiteit buiten nationale wateren. Het verdrag bestrijkt ongeveer de helft van het aardoppervlak en 95% van het oceaanvolume, en richt zich op gebieden die tot nu toe grotendeels buiten een bindend bestuurskader vielen. Concreet maakt het akkoord het mogelijk om marien…

Het High Seas Treaty, officieel het Agreement on Biodiversity Beyond National Jurisdiction (BBNJ), treedt op 17 januari 2026 in werking en vormt een belangrijk nieuw internationaal kader voor het beheer en de bescherming van biodiversiteit buiten nationale wateren. Het verdrag bestrijkt ongeveer de helft van het aardoppervlak en 95% van het oceaanvolume, en richt zich op gebieden die tot nu toe grotendeels buiten een bindend bestuurskader vielen. Concreet maakt het akkoord het mogelijk om mariene beschermde gebieden op volle zee in te stellen, regels vast te leggen voor de exploitatie van mariene genetische rijkdommen en verplichte milieueffectbeoordelingen uit te voeren voor bestaande en toekomstige menselijke activiteiten, zoals visserij, scheepvaart en mogelijke diepzeemijnbouw.

De Europese Unie en haar lidstaten speelden een centrale rol in de onderhandelingen en de totstandkoming van het verdrag, dat in 2023 werd aangenomen en in september 2025 de vereiste 60 ratificaties bereikte. In totaal ratificeerden 81 partijen het akkoord, terwijl 145 landen het ondertekenden. Via het directoraat-generaal Maritieme Zaken en Visserij (DG MARE) engageert de Europese Commissie zich ook voor de uitvoering van het verdrag. Daarbij wordt bijzondere aandacht besteed aan capaciteitsopbouw en technologische ondersteuning voor ontwikkelingslanden, onder meer via het EU Global Ocean Programme met een budget van 40 miljoen euro. Daarnaast levert de EU een inhoudelijke en financiële bijdrage aan het secretariaat van het verdrag, dat wordt ondergebracht bij de VN-afdeling voor Oceaanzaken en Zeerecht (DOALOS). Het verdrag moet bijdragen aan een meer samenhangend en duurzaam internationaal oceaanbeleid, in een context van toenemende druk door klimaatverandering, vervuiling en biodiversiteitsverlies.