Om de drie jaar komt het Federaal Planbureau (FPB), in samenwerking met de FOD Mobiliteit en Vervoer, naar buiten met de vierde edities vooruitzichten van de transportvraag in België. De projectie loopt tot 2040, met 2015 als referentiejaar. De voorspellingen worden gemaakt op basis van ongewijzigd beleid en houden rekening met de situatie tot december 2017. Met het beleid dat na die datum in werking trad, wordt in de berekeningen dus geen rekening gehouden.
Een kort overzicht van de belangrijkste trends van VBO (auteur, Eloïse de Villegas):
1. Het personenvervoer raakt verzadigd
In vergelijking met 2015 zal het aantal reizigerskilometers tegen 2040 met slechts 9,8% stijgen. Die zwakke stijging doet vermoeden dat de transportvraag van personen een verzadigingspunt heeft bereikt. Zeker aangezien de stijging voornamelijk het gevolg is van de bevolkingsgroei.
In de modale verdeling gaan de trein en de metro er fors op vooruit door de sterkere bevolkingsgroei in stedelijke omgevingen. Maar de grote winnaar is en blijft de auto, goed voor 81,5% van de afgelegde kilometers.
2. Het goederenvervoer blijft groeien
Het vrachtvervoer zal met 25% toenemen, voornamelijk als gevolg van een boom van het internationaal vervoer.
Hoewel het aandeel van het spoorvervoer en de binnenvaart toeneemt ten nadele van de vrachtwagen, blijft het wegvervoer ook hier domineren, met 76% van het goederenvervoer dat via de weg gebeurt.
3. Meer congestie
De rechtstreekse gevolgen van die algemene vervoerstijging zijn meer congestie en een lagere gemiddelde snelheid. Die daalt gemiddeld met 2% per dag, maar in de meest filegevoelige zones schiet dat cijfer de hoogte in.
4. Vervuiling
Het goede nieuws? Dankzij verschillende factoren zoals de nieuwe Euronormen, nieuwe technologieën, het gebruik van biobrandstoffen enz., nemen de lokale polluenten (NOx en PM2,5) tegen 2040 sterk af, met respectievelijk 74% en 71%. De directe broeikasgasemissies blijven daarentegen stijgen, met zo’n 3%.
België is nu al filekampioen en we zien dat de situatie met ongewijzigd beleid alleen maar zal verergeren. Sterke en ambitieuze politieke beslissingen zijn dus essentieel om tot een modal shift te komen en om de personen- en goederenstromen evenwichtiger te verdelen over de verschillende vervoersmodi. Hopelijk zal de vijfde editie van de FPB-vooruitzichten die evolutie weerspiegelen …
