NBB Working Paper, 2026, 487: Impact van loonkostenvrijstelling op eerste aanwervingen in België

Deze studie onderzoekt de effecten van een maatregel die sinds 2016 in België geldt: een permanente vrijstelling van werkgeversbijdragen op de eerste werknemer bij nieuwe werkgevers. De maatregel leidde tot een duidelijke stijging in het aantal bedrijven met precies één werknemer, maar niet tot groei bij bedrijven met meerdere werknemers.

Op basis van Belgische microdata ontwikkelden de onderzoekers een zogenaamd “directed search” model waarin bedrijven verschillen in productiviteit en arbeidsko…

Deze studie onderzoekt de effecten van een maatregel die sinds 2016 in België geldt: een permanente vrijstelling van werkgeversbijdragen op de eerste werknemer bij nieuwe werkgevers. De maatregel leidde tot een duidelijke stijging in het aantal bedrijven met precies één werknemer, maar niet tot groei bij bedrijven met meerdere werknemers.

Op basis van Belgische microdata ontwikkelden de onderzoekers een zogenaamd “directed search” model waarin bedrijven verschillen in productiviteit en arbeidskosten. De hervorming verlaagde de hoge marginale kost van de eerste aanwerving en stimuleerde vooral kleine, eerder niet-actieve ondernemers om een eerste werknemer aan te werven. Veel van deze ondernemers bleken echter onvoldoende productief om daarna door te groeien tot multi-werkgever.

Het model toont aan dat de beperkte productiviteit van veel starters een rem vormt op verdere groei, zelfs met bijkomende subsidies. Alternatieve beleidsmaatregelen – zoals subsidies op de vijfde werknemer of uniforme loonkostensubsidies – blijken in simulaties effectiever in het stimuleren van duurzame groei bij productieve bedrijven met meerdere werknemers.

De auteurs concluderen dat de doeltreffendheid van loonkostensubsidies in sterke mate afhangt van de productiviteit van de doelgroepbedrijven en hun groeipotentieel. Deze inzichten kunnen beleidsmakers helpen bij het beter richten van subsidies en het verminderen van arbeidsmarktfricties.