Marien onderzoek in Vlaanderen en België: Een inventaris van het onderzoekslandschap 2025

Deze beleidsinformerende nota biedt een overzicht van de wetenschappelijke publicaties rond marien onderzoek in Vlaanderen en België tussen 2008 en 2024. Op basis van gegevens uit de Web of Science-databank brengt het rapport het onderzoekslandschap in kaart en analyseert het trends op vlak van publicatietypes, wetenschappelijke disciplines, betrokken instellingen, internationale samenwerking en open access-publicatievormen.

Tussen 2008 en 2024 publiceerden Belgische instellingen gemiddeld 685 m…

Deze beleidsinformerende nota biedt een overzicht van de wetenschappelijke publicaties rond marien onderzoek in Vlaanderen en België tussen 2008 en 2024. Op basis van gegevens uit de Web of Science-databank brengt het rapport het onderzoekslandschap in kaart en analyseert het trends op vlak van publicatietypes, wetenschappelijke disciplines, betrokken instellingen, internationale samenwerking en open access-publicatievormen.

Tussen 2008 en 2024 publiceerden Belgische instellingen gemiddeld 685 mariene peer-reviewed artikels per jaar. Vlaamse universiteiten waren het vaakst betrokken (83%), gevolgd door Franstalige universiteiten, Vlaamse en federale wetenschappelijke instellingen. Het aandeel van Vlaamse wetenschappelijke instellingen verdubbelde bijna tussen 2008-2012 en 2020-2024. De studiedomeinen zijn sterk multidisciplinair, met nadruk op mariene biologie, milieuwetenschappen, geowetenschappen en oceanografie. Ook het aandeel publicaties in opkomende domeinen zoals duurzame energie en engineering is sterk gegroeid

Het marien onderzoek is bovendien sterk internationaal verankerd: sinds 2017 is meer dan 80% van de publicaties een coproductie met buitenlandse onderzoekers, vooral uit Frankrijk, Duitsland, Nederland, het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten. Daarnaast is er een duidelijke stijging in het aandeel open access-publicaties, van 34% in 2008 tot 79% in 2023.

Deze nota kadert in het Compendium voor Kust en Zee en is een uitvoering van de convenantsverplichting tussen het Vlaams Gewest en het VLIZ. Ze dient als instrument voor beleidsmakers, onderzoekers en andere belanghebbenden om ontwikkelingen in het marien onderzoeksveld op te volgen en onderbouwde keuzes te maken binnen het maritiem en wetenschapsbeleid. Hoewel het document geen uitspraken doet over specifieke impact in West-Vlaanderen, is het relevant voor kust- en zeebeleid in deze regio.