KVAB Standpunt, 2016, 44: De eindgebruiker centraal in de energietransitie

De publicatie schetst een visie op de energietransitie richting 2030, met de residentiële eindgebruiker als spilfiguur. De klassieke energiemarkt waarin energie centraal werd opgewekt en gebruikers passief verbruikten, maakt plaats voor een gedecentraliseerd systeem met hernieuwbare bronnen en prosumenten. De focus ligt op de Vlaamse context, met aandacht voor kleine eindgebruikers zoals gezinnen, appartementsgebouwen en KMO’s.

Lokale opwekking via zonne-energie, toenemende elektrificatie (o.a. …

De publicatie schetst een visie op de energietransitie richting 2030, met de residentiële eindgebruiker als spilfiguur. De klassieke energiemarkt waarin energie centraal werd opgewekt en gebruikers passief verbruikten, maakt plaats voor een gedecentraliseerd systeem met hernieuwbare bronnen en prosumenten. De focus ligt op de Vlaamse context, met aandacht voor kleine eindgebruikers zoals gezinnen, appartementsgebouwen en KMO’s.

Lokale opwekking via zonne-energie, toenemende elektrificatie (o.a. elektrische wagens en warmtepompen) en digitale technologieën zoals het Internet of Things scheppen nieuwe mogelijkheden, maar stellen ook het bestaande regelgevend kader in vraag. Het rapport maakt duidelijk dat regelgeving vaak de technologische vooruitgang belemmert en dat eindgebruikers onvoldoende gestimuleerd worden om energieverbruik af te stemmen op productie. Slimme meters, flexibele netwerktarieven en groepsinvesteringen in gedeelde energieproductie zijn sleutelconcepten die meer ruimte verdienen.

Via scenario’s van verschillende gebruikers (van een alleenstaande woning tot een hele wijk) wordt aangetoond hoe technologie en regelgeving hand in hand moeten gaan om de energietransitie haalbaar en betaalbaar te maken. De studie formuleert ook aanbevelingen voor wetgevers, onder meer over tariefstructuren en pilootprojecten in regelluwe omgevingen.

De impact op West-Vlaanderen wordt niet expliciet beschreven, maar het referentiekader is Vlaanderen als voorbeeld van een verstedelijkte regio. De aanbevelingen zijn daardoor ook toepasbaar in West-Vlaamse gemeenten waar lokale productie en flexibiliteit in opmars zijn. Betrokken organisaties zijn o.a. EnergyVille, KU Leuven, VITO, Imec en UHasselt.

De publicatie is een visiedocument dat beleidsaanbevelingen koppelt aan technologische inzichten, zonder in detail te treden over het bredere Europese systeem of internationale energiemarkten.